O Projekcie


Największy poznany deszcz meteorytów żelaznych w Europie środkowej miał miejsce około 5000 lat temu w rejonie współczesnego Moraska – obecnych północnych obrzeży Poznania. Wydarzenie to jest udokumentowane przez znalezienie setek fragmentów meteorytu żelaznego na powierzchni około 3 x 1 km. Ponadto z upadkiem meteorytu wiązana jest geneza co najmniej 6 kraterów uderzeniowych o maksymalnej średnicy 100 m. Dotychczasowe badania koncentrowały się na właściwościach meteorytu oraz na dowodzeniu, czy istniejące obecnie zagłębienia mogły powstać w wyniku jego upadku. Przez długi czas dominowały bowiem dwie konkurencyjne hipotezy genezy tych zagłębień: glacjalna i uderzeniowa. Celem niniejszego projektu badawczego jest poszerzenie wykonanych dotąd badań terenowych i laboratoryjnych, jak również wykonanie modelowania numerycznego w celu zrekonstruowania impaktu meteorytu Morasko i określenia jego fizycznych oraz środowiskowych konsekwencji. W ramach tego celu poszczególne zadania badawcze obejmują precyzyjne określenie wieku upadku, ocenę ilości, rozmieszczenia oraz właściwości osadów wyrzuconych z kraterów, określenie trajektorii upadku meteorytu oraz ilości uwolnionej energii podczas eksplozji, określenie warunków ciśnienia/temperatury podczas impaktu, identyfikacja sedymentologicznych i geochemicznych cech dokumentujących impakt w osadach jeziornych oraz torfach, ocena środowiskowych skutków impaktu i ich trwałości, oraz udoskonalenie istniejących modeli numerycznych dla impaktów w nieskonsolidowane osady.

W celu wszechstronnego zbadania skutków uderzenia meteorytu, konieczne jest zastosowanie różnych rozwiązań i metod badawczych: mineralogicznych, geochemicznych, sedymentologicznych, geofizycznych, mikropaleontologicznych, jak również modelowania numerycznego. Badania proksymalnych (w promieniu do kilkuset metrów od krateru) skutków uderzenia i wyrzuconych podczas niego osadów obejmują tworzenie modelu terenu, badanie właściwości fizycznych i rozkład osadów jak i badania mineralogiczne ukierunkowane na poszukiwanie wskazówek paleociśnienia i paleotemperatury. Badania dystalnych (do kilku km od krateru) bezpośrednich i pośrednich skutków uderzenia zapisanych w osadach jeziornych i torfach będą wykorzystywać metody sedymentologiczne, geochemiczne i geochronologiczne oraz analizy wskaźników biologicznych: pyłków roślinnych, okrzemek i wioślarek. Badania uzupełnia modelowanie impaktu, które zostanie wykonane z zastosowaniem modelu iSALE. Model pozwoli oszacować kierunek upadku meteorytu, ilość uwolnionej energii, temperaturę i ciśnienie podczas formowania krateru i rozkład wyrzuconych osadów.